
ออกจากบ้านตอนเช้าแล้วเจอรถคันอื่นจอดปิดประตูรั้ว หรือกลับมาที่ลานจอดแล้วมีรถจอดซ้อนจนเอารถออกไม่ได้ เป็นเรื่องที่เจอกันได้ทุกวัน ตอนโมโหหลายคนอยากจัดการเอง แต่ทางที่ได้ผลและไม่ทำให้ตัวเองมีความผิดคือ ตามหาเจ้าของ แจ้งคนที่มีอำนาจ และเก็บหลักฐานไว้
บทความนี้แยกให้ดูว่ากฎหมายจราจรว่าอย่างไรกับการจอดขวางทางเข้าออก เจ้าพนักงานจราจรทำอะไรได้บ้าง ในหมู่บ้าน คอนโด และลานจอดห้างต่างจากถนนสาธารณะตรงไหน และมีอะไรบ้างที่ห้ามทำเอง ข้อกฎหมายอ้างจากตัวบทพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 ฉบับแก้ไขล่าสุด และประมวลกฎหมายอาญา

ทำอะไรก่อน
- ดูหน้ารถหรือกระจกหน้าว่ามีเบอร์โทรทิ้งไว้ไหม ถ้ามีให้โทรหาก่อน
- ถามบ้านข้าง ๆ ร้านค้า หรือคนในซอย รถที่จอดไม่นานมักเป็นของคนที่มาธุระแถวนั้น
- ถ่ายรูปรถให้เห็นป้ายทะเบียน ตำแหน่งที่จอด และประตูหรือทางเข้าออกที่ถูกขวาง จดเวลาที่เห็นไว้ด้วย
- ถ้าเป็นหมู่บ้าน คอนโด หรืออาคารที่มี รปภ. ให้แจ้ง รปภ. หรือนิติบุคคล ช่วยประกาศหาเจ้าของหรือเปิดดูบันทึกรถเข้าออก
เจอเจ้าของแล้วขอให้เลื่อนรถด้วยน้ำเสียงปกติ เรื่องส่วนใหญ่จบที่ขั้นนี้ ถ้าคุยแล้วเริ่มมีปากเสียงหรือขู่กัน ให้ถอยออกมาแล้วแจ้งตำรวจ ไม่ต้องเถียงต่อ

แจ้งใครได้บ้าง
รถจอดขวางบนถนนสาธารณะหรือหน้าบ้านที่ติดถนน แจ้งสถานีตำรวจท้องที่ที่ดูแลถนนนั้น หรือโทร 191 ศูนย์รับแจ้งเหตุฉุกเฉินของตำรวจที่เปิด 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะเรื่องที่รอไม่ได้ เช่น ต้องพาคนป่วยออกจากบ้าน หรือมีการทะเลาะที่อาจลุกลาม บอกเจ้าหน้าที่ให้ชัดว่ารถจอดที่ไหน ขวางอะไร จอดมานานแค่ไหน และส่งรูปที่ถ่ายไว้

ในหมู่บ้านจัดสรร คอนโด หรืออาคารสำนักงาน เริ่มที่นิติบุคคลหรือฝ่ายอาคาร เพราะมีข้อมูลรถของผู้พักอาศัยและมีข้อบังคับเรื่องที่จอดรถอยู่แล้ว ถ้านิติบุคคลตามเจ้าของไม่เจอ และทางที่ถูกขวางเป็นทางที่คนทั่วไปใช้สัญจร จึงค่อยแจ้งตำรวจ

จอดขวางทางเข้าออกผิดไหม
บนถนนสาธารณะ พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 57 ห้ามผู้ขับขี่จอดรถในที่ต่าง ๆ 15 ข้อ ข้อที่ตรงกับเรื่องนี้คือ (10) ตรงปากทางเข้าออกของอาคารหรือทางเดินรถ หรือในระยะ 5 เมตรจากปากทางเดินรถ และ (15) ในลักษณะกีดขวางการจราจร รถที่จอดปิดทางเข้าออกบ้านหรืออาคารริมถนนจึงอยู่ในข่ายของมาตรานี้ ส่วนการชี้ว่าผิดข้อใดในแต่ละกรณีเป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงาน

| มาตรา 57 | ห้ามจอดรถ |
|---|---|
| (1) | บนทางเท้า |
| (3) | ในทางร่วมทางแยก หรือในระยะ 10 เมตรจากทางร่วมทางแยก |
| (4) | ในทางข้าม หรือในระยะ 3 เมตรจากทางข้าม |
| (5) | ในเขตที่มีเครื่องหมายจราจรห้ามจอดรถ |
| (6) | ในระยะ 3 เมตรจากท่อน้ำดับเพลิง |
| (9) | ซ้อนกันกับรถอื่นที่จอดอยู่ก่อนแล้ว |
| (10) | ตรงปากทางเข้าออกของอาคารหรือทางเดินรถ หรือในระยะ 5 เมตรจากปากทางเดินรถ |
| (15) | ในลักษณะกีดขวางการจราจร |
โทษของการฝ่าฝืนมาตรา 57 อยู่ในมาตรา 148 ซึ่งพระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2565 แก้เป็นปรับไม่เกิน 2,000 บาท จากเดิมไม่เกิน 500 บาท ใช้บังคับตั้งแต่เดือนกันยายน 2565 ตัวเลขนี้เป็นเพดาน จำนวนที่ถูกปรับจริงขึ้นกับการเปรียบเทียบปรับของเจ้าหน้าที่ในแต่ละกรณี

ตำรวจล็อกล้อหรือยกรถได้
มาตรา 59 ให้อำนาจหัวหน้าเจ้าพนักงานจราจรหรือเจ้าพนักงานจราจรสั่งให้ผู้ขับขี่ย้ายรถที่หยุดหรือจอดฝ่าฝืนกฎหมาย และให้เจ้าพนักงานหรือผู้ได้รับมอบหมายเคลื่อนย้ายรถคันนั้นเอง หรือใช้เครื่องมือบังคับไม่ให้เคลื่อนย้าย ที่คนทั่วไปเรียกว่าล็อกล้อ ตามหลักเกณฑ์ที่ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติกำหนด เจ้าของรถหรือผู้ขับขี่ต้องจ่ายค่าเคลื่อนย้ายหรือค่าใช้เครื่องมือ รวมค่าดูแลรักษาระหว่างที่รถอยู่กับเจ้าพนักงาน ตามอัตราในกฎกระทรวง
เจ้าพนักงานไม่ต้องรับผิดในความเสียหายจากการเคลื่อนย้ายหรือล็อกล้อ เว้นแต่เกิดจากการจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ถ้าเจ้าของไม่จ่ายค่าใช้จ่าย เจ้าพนักงานยึดรถไว้ได้ และเมื่อพ้น 3 เดือนนำรถออกขายทอดตลาดได้ คนที่ไม่ยอมย้ายรถตามคำสั่ง หรือทำลายหรือถอดเครื่องมือล็อกล้อเองโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษตามมาตรา 159 จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ในหมู่บ้าน คอนโด และลานจอดห้าง
กฎหมายจราจรใช้กับ “ทาง” ตามนิยามในมาตรา 4 คือ ทางเดินรถ ช่องเดินรถ ไหล่ทาง ทางเท้า ทางข้าม ทางร่วมทางแยก สะพาน และลานที่ประชาชนใช้ในการจราจร รวมถึงทางส่วนบุคคลที่เจ้าของยินยอมให้ประชาชนใช้ในการจราจร หรือที่หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจรประกาศให้เป็นทาง ถนนในหมู่บ้านที่คนนอกขับผ่านได้ หรือลานจอดที่เปิดให้คนทั่วไปใช้ จึงอาจเข้าข่ายเป็น “ทาง” ส่วนลานจอดหรือถนนภายในที่ใช้กันเฉพาะผู้พักอาศัยอาจไม่เข้าข่าย ขึ้นกับข้อเท็จจริงของแต่ละที่
พื้นที่แบบนี้ใช้ข้อบังคับของนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรหรือนิติบุคคลอาคารชุด และกติกาของเจ้าของลานจอดเป็นหลัก เช่น ช่องจอดของแต่ละห้อง สติกเกอร์ผ่านเข้าออก และมาตรการกับรถที่จอดผิดที่ อ่านข้อบังคับของที่ที่เราอยู่ แล้วให้นิติบุคคลหรือฝ่ายอาคารจัดการตามข้อบังคับนั้น

สิ่งที่ห้ามทำเอง
ปล่อยลมยาง ขีดสี ทุบกระจก พ่นสี หรือหักก้านปัดน้ำฝนรถที่จอดขวาง อาจเข้าข่ายความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358 ซึ่งบัญญัติว่า ผู้ใดทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่า หรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งทรัพย์ของผู้อื่น มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามอัตราที่แก้ไขในปี 2560 การเป็นฝ่ายที่ถูกจอดขวางไม่ได้ยกเว้นความผิดนี้
ความผิดตามมาตรา 358 เป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 361 เจ้าของรถจึงแจ้งความเอาผิดกับคนที่ทำได้ ส่วนการล็อกล้อเอง ลากรถไปไว้ที่อื่น หรือยึดรถไว้ไม่ให้ออก เป็นการทำแทนเจ้าพนักงานที่มาตรา 59 ให้อำนาจไว้ คนทั่วไปทำเองแล้วอาจโดนแจ้งความกลับ และต้องรับผิดชอบถ้ารถเสียหาย

จอดซ้อนคันในลานจอด
บนถนนสาธารณะ การจอดซ้อนกับรถที่จอดอยู่ก่อนแล้วเป็นข้อห้ามตามมาตรา 57 (9) ส่วนในลานจอดของห้าง อาคาร หรือคอนโดที่ช่องจอดเต็ม การจอดซ้อนคันเป็นกติกาของที่จอดนั้นเอง บางแห่งให้จอดซ้อนในแถวที่กำหนดโดยปลดเบรกมือและใส่เกียร์ว่าง บางแห่งห้ามจอดซ้อนเลย ทำตามป้ายและเจ้าหน้าที่ของที่จอด
ถ้ารถที่จอดซ้อนขวางรถเราอยู่ ให้เรียกเจ้าหน้าที่ลานจอดหรือ รปภ. มาช่วยเข็นหรือประกาศหาเจ้าของ การเข็นรถคนอื่นเป็นมารยาทที่ทำกันทั่วไป ไม่ใช่สิทธิตามกฎหมาย ถ้าเข็นแล้วไปชนรถคันอื่นหรือเสา ใครต้องรับผิดชอบขึ้นกับข้อเท็จจริง เช่น ใครเข็น เข็นอย่างไร และกติกาของที่จอด ข้อนี้เป็นคำแนะนำ ไม่ใช่ข้อกฎหมาย เข็นช้า ๆ ให้มีคนช่วยดูหน้าและหลัง ไม่เข็นบนทางลาด และถ้าชนแล้วให้ทำตามขั้นตอนรถชนในลานจอด

ถ้าเราต้องจอดซ้อนเอง
จอดเฉพาะในแถวที่ที่จอดอนุญาต ทิ้งเบอร์โทรไว้หน้ารถ หักล้อให้ตรง ปลดเบรกมือ และใส่เกียร์ว่าง (N) ตามที่คู่มือรถบอก รถเกียร์อัตโนมัติรุ่นใหม่ รถที่ใช้เบรกมือไฟฟ้า และรถยนต์ไฟฟ้าหลายรุ่นมีขั้นตอนค้างเกียร์ว่างหลังดับเครื่องต่างกัน บางรุ่นต้องเข้าโหมดเฉพาะ ลองทำตามคู่มือให้คล่องก่อนวันที่ต้องจอดซ้อนจริง
ถ้าต้องจอดหน้าบ้านคนอื่นเพราะหาที่จอดไม่ได้ ให้ถามเจ้าของบ้านก่อน และไม่จอดตรงปากทางเข้าออกหรือในระยะ 5 เมตรจากปากทางเดินรถตามมาตรา 57 แม้คิดว่าเดี๋ยวเดียว รถที่ปิดทางออกอาจขวางรถพยาบาลหรือคนที่ต้องรีบออกจากบ้าน

Bangkok Motorhaus มองอย่างไร
เรื่องจอดขวางทางส่วนใหญ่จบได้ด้วยเบอร์โทรใบเดียวบนหน้ารถ คนที่ถูกขวางควรรู้ว่ามีเจ้าพนักงานที่มีอำนาจย้ายรถให้ และการลงมือเองอาจทำให้ตัวเองกลายเป็นฝ่ายผิด ส่วนคนที่ต้องจอดก็ควรนึกถึงคนที่ต้องเอารถออกเหมือนกัน กรณีจริงที่มีความเสียหายหรือมีข้อโต้แย้ง ปรึกษาตำรวจท้องที่ นิติบุคคล หรือทนายความ ส่วนเรื่องรถชนหรือรถหาย อ่านต่อได้ที่รถชนท้ายใครผิด และรถหายต้องทำอย่างไร ขับขี่อย่างปลอดภัย จอดรถให้ถูกที่ และทำตามกฎจราจรทุกครั้ง
รถจอดขวางหน้าบ้าน แจ้งใคร
ถ้าอยู่ติดถนนสาธารณะ แจ้งสถานีตำรวจท้องที่ หรือโทร 191 ศูนย์รับแจ้งเหตุฉุกเฉินของตำรวจเมื่อเป็นเรื่องเร่งด่วน ถ้าอยู่ในหมู่บ้านจัดสรรหรือคอนโด แจ้ง รปภ. หรือนิติบุคคลก่อน ถ่ายรูปรถให้เห็นป้ายทะเบียนและทางที่ถูกขวางเก็บไว้
จอดรถขวางทางเข้าออกบ้านผิดกฎหมายไหม ปรับเท่าไร
บนถนนสาธารณะ พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 57 (10) ห้ามจอดตรงปากทางเข้าออกของอาคารหรือทางเดินรถ หรือในระยะ 5 เมตรจากปากทางเดินรถ ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 148 ปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตามที่แก้ไขโดยฉบับที่ 13 พ.ศ. 2565
ปล่อยลมยางรถที่จอดขวางผิดไหม
เสี่ยงผิด การปล่อยลมยาง ขีดสี หรือทำให้รถคนอื่นเสียหายหรือใช้การไม่ได้ อาจเข้าข่ายความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 358 โทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ให้แจ้งเจ้าพนักงานแทน
ตำรวจล็อกล้อรถที่จอดขวางได้ไหม
ได้ มาตรา 59 ให้อำนาจเจ้าพนักงานจราจรสั่งย้ายรถ เคลื่อนย้ายรถ หรือใช้เครื่องมือบังคับไม่ให้เคลื่อนย้าย เจ้าของรถต้องจ่ายค่าใช้จ่ายตามกฎกระทรวง ใครถอดหรือทำลายเครื่องมือล็อกล้อเองมีโทษตามมาตรา 159
จอดซ้อนคันต้องใส่เกียร์อะไร
ใส่เกียร์ว่าง (N) ปลดเบรกมือ และหักล้อตรง ตามที่คู่มือรถบอก รถเบรกมือไฟฟ้าและรถยนต์ไฟฟ้าบางรุ่นต้องเข้าโหมดค้างเกียร์ว่างก่อนดับเครื่อง ทิ้งเบอร์โทรไว้หน้ารถ และจอดซ้อนเฉพาะในลานที่อนุญาต บนถนนสาธารณะการจอดซ้อนเป็นข้อห้ามตามมาตรา 57 (9)
ในหมู่บ้านหรือคอนโด ใช้กฎหมายจราจรได้ไหม
ขึ้นกับว่าพื้นที่นั้นเป็น “ทาง” ตามมาตรา 4 หรือไม่ ทางส่วนบุคคลที่เจ้าของยินยอมให้ประชาชนใช้ในการจราจร หรือที่หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจรประกาศ ถือเป็นทาง ถ้าเป็นพื้นที่ใช้เฉพาะผู้พักอาศัย ใช้ข้อบังคับของนิติบุคคลเป็นหลัก



