
เมื่อค้างค่างวดหลายเดือน สิ่งที่ตามมาคือหนังสือบอกกล่าวจากไฟแนนซ์ ตามด้วยคนมาติดตามรถ คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าไฟแนนซ์ยึดรถได้ตอนไหน คนตามรถทำอะไรได้แค่ไหน รถที่ถูกยึดไปแล้วไถ่คืนได้หรือไม่ และหลังรถถูกขายยังต้องจ่ายอะไรอีก กฎเกณฑ์เหล่านี้มีเขียนไว้ในประกาศของ สคบ. พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ถ้ายังไม่ถึงขั้นถูกบอกเลิกสัญญา ทางออกที่เสียน้อยกว่าคือขอปรับโครงสร้างหนี้ เปลี่ยนสัญญา หรือขายรถแล้วปิดยอด ดูขั้นตอนในผ่อนรถไม่ไหวทำอย่างไร

ไฟแนนซ์ยึดรถได้เมื่อไร
ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาเรื่องธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ พ.ศ. 2565 ให้ไฟแนนซ์บอกเลิกสัญญาได้เมื่อผู้เช่าซื้อผิดนัด 3 งวดติดต่อกัน และไฟแนนซ์มีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระงวดที่ค้างภายในอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ แล้วผู้เช่าซื้อยังไม่ชำระ หนังสือนี้ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปที่อยู่ในสัญญา หรือที่อยู่ล่าสุดที่ผู้เช่าซื้อแจ้งเปลี่ยนเป็นหนังสือ คนที่ย้ายบ้านจึงควรแจ้งที่อยู่ใหม่ให้ไฟแนนซ์เป็นหนังสือ
เมื่อสัญญาเลิกแล้ว รถยังเป็นของไฟแนนซ์ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 574 ให้เจ้าของกลับเข้าครองทรัพย์สินได้ ส่วนไฟแนนซ์ที่อยู่ใต้การกำกับของ ธปท. ต้องเสนอการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ให้ลูกค้าที่ค้างเกิน 90 วันอย่างน้อยอีก 1 ครั้งก่อนยึดรถ และห้ามนำรถออกขายก่อนครบ 15 วันนับจากวันที่เสนอ ตามประกาศ ธปท. ที่ 55/2568 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2569

คนตามรถทำอะไรได้ ทำอะไรไม่ได้
พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ใช้กับสินเชื่อเช่าซื้อด้วย และครอบคลุมทั้งไฟแนนซ์ บริษัทรับจ้างทวงหนี้ และคนที่ได้รับมอบอำนาจจากทั้งสองฝ่าย มาตรา 9 ให้ติดต่อทวงหนี้ด้วยตัวบุคคลหรือโทรศัพท์ได้วันจันทร์ถึงศุกร์ 08.00–20.00 น. และวันหยุดราชการ 08.00–18.00 น. คนที่มาทวงในนามไฟแนนซ์ต้องแจ้งชื่อ ชื่อหน่วยงาน ชื่อเจ้าหนี้ และจำนวนหนี้ ถ้ามาทวงต่อหน้าต้องแสดงหลักฐานการมอบอำนาจ และถ้าจะรับเงินต้องแสดงหลักฐานมอบอำนาจให้รับชำระหนี้ แล้วออกหลักฐานการรับเงินให้

การกระทำที่กฎหมายห้ามผู้ทวงถามหนี้
- ข่มขู่ ใช้ความรุนแรง หรือทำให้ร่างกาย ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของลูกหนี้หรือคนอื่นเสียหาย (มาตรา 11 (1) โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท)
- ใช้วาจาดูหมิ่น หรือบอกเรื่องหนี้กับคนที่ไม่เกี่ยวข้อง เช่น เพื่อนบ้านหรือที่ทำงาน (มาตรา 11 (2) (3) โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท)
- แสดงตัวหรือใช้เครื่องแบบให้เข้าใจว่าเป็นศาล ตำรวจ หรือเจ้าหน้าที่รัฐ (มาตรา 12 (1) โทษเท่ามาตรา 11 (1))
- ทวงหนี้แบบเท็จหรือชวนให้เข้าใจผิด เช่น ทำให้เชื่อว่าทนายความเป็นผู้ทวง หรือทำให้เชื่อว่าจะถูกฟ้อง ยึด หรืออายัดเงินเดือน (มาตรา 12 (2) (3) โทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท)
- ติดต่อคนอื่นเพื่อทวงหนี้ เว้นแต่คนที่ลูกหนี้ระบุไว้ ส่วนคนอื่นถามได้แค่ที่อยู่ติดต่อลูกหนี้

การใช้กำลังหรือข่มขู่แย่งรถไปจากมือผู้ใช้รถจึงเข้าข่ายมาตรา 11 (1) หลักทั่วไปคือไฟแนนซ์มีสิทธิได้รถคืนเมื่อสัญญาเลิกแล้ว แต่ต้องได้คืนโดยไม่ใช้กำลัง ถ้าตกลงกันไม่ได้ ไฟแนนซ์ต้องใช้ทางศาล เมื่อมีคนมาตามรถ ขอดูบัตรประชาชนและหนังสือมอบอำนาจ ถ่ายรูปเอกสารเก็บไว้ ถ้ายอมคืนรถให้ทำบันทึกส่งมอบที่ระบุสภาพรถ เลขไมล์ และของในรถ ถ้าถูกข่มขู่หรือทำร้ายให้โทรแจ้งตำรวจ 191
รถถูกยึดแล้ว ไถ่คืนได้ไหม
ไถ่คืนได้ ประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565 กำหนดว่าก่อนนำรถออกประมูลหรือขายทอดตลาด ไฟแนนซ์ต้องมีหนังสือแจ้งผู้เช่าซื้อและผู้ค้ำประกันล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน เพื่อให้ผู้เช่าซื้อใช้สิทธิซื้อรถก่อนภายใน 20 วัน ในราคาเท่ามูลหนี้ส่วนที่ขาด คือค่างวดที่ค้าง ค่างวดที่ยังไม่ถึงกำหนด และค่าทวงถามหนี้ก่อนเลิกสัญญา โดยไฟแนนซ์ต้องให้ส่วนลดดอกเบี้ยในอัตราเดียวกับการปิดบัญชีก่อนกำหนด ถ้าผู้เช่าซื้อไม่ใช้สิทธิ ผู้ค้ำประกันใช้สิทธินี้ได้ และทั้งสองคนโอนสิทธินี้ให้คนอื่นได้ ไฟแนนซ์ที่ไม่แจ้งต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้น

ได้รับหนังสือแล้วให้ขอยอดมูลหนี้ส่วนที่ขาดพร้อมส่วนลดเป็นตัวเลข แล้วหาเงินหรือหาคนที่จะรับสิทธิซื้อให้ทันกำหนด อัตราส่วนลดดูได้ในปิดยอดรถก่อนกำหนด สัญญาที่ทำช่วง 1 กรกฎาคม 2561 ถึง 9 มกราคม 2566 อยู่ใต้ประกาศฉบับ 2561 ซึ่งให้แจ้งผู้เช่าซื้อล่วงหน้าเพียง 7 วัน แล้วจึงแจ้งผู้ค้ำประกันอีกไม่น้อยกว่า 15 วัน กรณีนี้ยิ่งต้องเปิดจดหมายของไฟแนนซ์ทันทีที่ได้รับ
ขายทอดตลาดแล้วยังต้องจ่ายส่วนต่างไหม
ไฟแนนซ์ต้องแจ้งผู้เช่าซื้อและผู้ค้ำประกันล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วันก่อนวันประมูล โดยระบุชื่อผู้ทำการขาย วัน และสถานที่ การประมูลครั้งแรกต้องแจ้งราคาที่จะขาย และห้ามลดราคาเว้นแต่แจ้งราคาที่ลดเป็นหนังสือก่อน ไฟแนนซ์เข้าสู้ราคาประมูลรถคันนั้นเองไม่ได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม

หลังขาย ไฟแนนซ์ต้องแจ้งราคาที่ขายได้และค่าใช้จ่ายในการขายภายใน 15 วัน ถ้าขายได้เกินมูลหนี้ส่วนที่ขาด ไฟแนนซ์ต้องคืนส่วนเกินให้ผู้เช่าซื้อ ถ้าขายได้น้อยกว่า ผู้เช่าซื้อต้องรับผิดส่วนที่ขาด ซึ่งคำนวณจากค่างวดที่ค้าง ค่างวดที่ยังไม่ถึงกำหนด และค่าทวงถามหนี้ก่อนเลิกสัญญา และไฟแนนซ์เก็บดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนดหลังเลิกสัญญาไม่ได้ สคบ. อธิบายว่าส่วนต่างนี้คิดจากเงินต้น ไม่รวมดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด ส่วนประกาศ ธปท. ที่ 55/2568 ให้ไฟแนนซ์เสนอเงื่อนไขผ่อนส่วนต่างให้สอดคล้องกับความสามารถชำระหนี้ของลูกค้า

ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดแค่ไหน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 686 ที่แก้ไขปี 2557 กำหนดว่าเมื่อลูกหนี้ผิดนัด เจ้าหนี้ต้องมีหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับแต่วันที่ลูกหนี้ผิดนัด และจะเรียกให้ผู้ค้ำชำระก่อนหนังสือไปถึงไม่ได้ ถ้าแจ้งช้ากว่านั้น ผู้ค้ำหลุดพ้นจากดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน และค่าภาระติดพันที่เกิดหลังพ้น 60 วัน ผู้ค้ำยังเลือกผ่อนตามเงื่อนไขเดิมของลูกหนี้ได้ และระหว่างผ่อน เจ้าหนี้เรียกดอกเบี้ยเพิ่มเพราะลูกหนี้ผิดนัดไม่ได้
มาตรา 681/1 ทำให้ข้อตกลงที่ให้ผู้ค้ำซึ่งเป็นบุคคลธรรมดารับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมเป็นโมฆะ ประกาศ สคบ. จึงกำหนดให้สัญญาค้ำประกันต้องมี “คำเตือนสำหรับผู้ค้ำประกัน” ไว้หน้าสัญญา ประกาศ ธปท. ที่ 55/2568 ยังให้ไฟแนนซ์เรียกเก็บจากผู้เช่าซื้อก่อนเรียกจากผู้ค้ำ เว้นแต่ผู้เช่าซื้อล้มละลายหรือหาตัวไม่พบ ผู้ค้ำที่ได้รับหนังสือจากไฟแนนซ์ควรเก็บซองและจดวันที่ได้รับไว้ ใช้ตรวจว่าเจ้าหนี้แจ้งภายใน 60 วันตามกฎหมายหรือไม่

ร้องเรียนได้ที่ไหน
- สัญญาเช่าซื้อไม่เป็นไปตามประกาศ หรือไฟแนนซ์ไม่แจ้งก่อนขาย: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) สายด่วน 1166 หรือ complaint.ocpb.go.th
- ไฟแนนซ์ไม่เสนอปรับโครงสร้างหนี้ หรือคุยกันไม่ได้: ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. 1213 และทางด่วนแก้หนี้ app.bot.or.th/1213/DebtCase
- ทวงหนี้ผิดกฎหมาย: คณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ประจำจังหวัด (ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน) หรือในกรุงเทพมหานครคือคณะกรรมการที่ผู้บัญชาการตำรวจนครบาลเป็นประธาน
- ถูกข่มขู่ ทำร้าย หรือแย่งรถ: แจ้งตำรวจ 191 หรือสถานีตำรวจในพื้นที่
Bangkok Motorhaus มองอย่างไร
ช่วงที่ผู้เช่าซื้อเสียเงินโดยไม่จำเป็นมากที่สุดคือหลังรถถูกยึด เพราะคนจำนวนมากไม่เปิดจดหมายของไฟแนนซ์ แล้วปล่อยให้สิทธิซื้อรถคืน 20 วันผ่านไป รถถูกประมูลในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาด และยังเหลือส่วนต่างให้จ่าย การเปิดจดหมายทุกฉบับ ขอยอดเป็นตัวเลข และใช้สิทธิซื้อคืนหรือหาคนรับสิทธิแทน ช่วยลดส่วนต่างที่ตัวเองและผู้ค้ำต้องรับได้

ข้อมูลข้างต้นเป็นหลักทั่วไป สัญญาแต่ละฉบับและข้อเท็จจริงแต่ละกรณีต่างกัน เมื่อได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญา หนังสือแจ้งการขาย หรือถูกฟ้อง ให้ปรึกษาไฟแนนซ์ สคบ. 1166 ธปท. 1213 หรือทนายความ ระหว่างที่ยังใช้รถ ขับขี่อย่างปลอดภัยตามกฎจราจร อุบัติเหตุกับรถที่ยังผ่อนอยู่ทำให้หนี้ก้อนเดิมหนักขึ้น
ไฟแนนซ์ยึดรถต้องค้างกี่งวด
ตามประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565 ไฟแนนซ์บอกเลิกสัญญาได้เมื่อผู้เช่าซื้อผิดนัด 3 งวดติดต่อกัน และมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระภายในอย่างน้อย 30 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ แล้วผู้เช่าซื้อไม่ชำระ เมื่อสัญญาเลิกแล้วไฟแนนซ์จึงกลับเข้าครองรถได้
รถถูกยึดแล้วยังต้องจ่ายส่วนต่างไหม
ต้องจ่าย ถ้ารถขายได้น้อยกว่ามูลหนี้ส่วนที่ขาด ซึ่งคิดจากค่างวดที่ค้าง ค่างวดที่ยังไม่ถึงกำหนด และค่าทวงถามหนี้ก่อนเลิกสัญญา ไฟแนนซ์เก็บดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนดหลังเลิกสัญญาไม่ได้ และถ้าขายได้เกินมูลหนี้ ไฟแนนซ์ต้องคืนส่วนเกินให้ผู้เช่าซื้อ
คนทวงหนี้มายึดรถถึงบ้านทำอย่างไร
ขอดูบัตรประชาชนและหนังสือมอบอำนาจจากไฟแนนซ์ ถ่ายรูปเก็บไว้ ถ้ายอมคืนรถให้ทำบันทึกส่งมอบระบุสภาพรถ เลขไมล์ และของในรถ ผู้ทวงถามหนี้ข่มขู่หรือใช้กำลังไม่ได้ ถ้าถูกข่มขู่หรือทำร้ายให้แจ้งตำรวจ 191
รถถูกยึดไถ่คืนได้ไหม
ได้ ก่อนขาย ไฟแนนซ์ต้องแจ้งผู้เช่าซื้อและผู้ค้ำประกันล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน ให้ผู้เช่าซื้อใช้สิทธิซื้อก่อนภายใน 20 วันในราคาเท่ามูลหนี้ส่วนที่ขาด พร้อมส่วนลดดอกเบี้ย ถ้าผู้เช่าซื้อไม่ใช้สิทธิ ผู้ค้ำใช้สิทธิได้ และโอนสิทธินี้ให้คนอื่นได้ (สัญญาตามประกาศ สคบ. พ.ศ. 2565)
คนทวงหนี้มาตอนกลางคืนได้ไหม
พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 มาตรา 9 ให้ติดต่อทวงหนี้ด้วยตัวบุคคลหรือโทรศัพท์ได้วันจันทร์ถึงศุกร์ 08.00–20.00 น. และวันหยุดราชการ 08.00–18.00 น. การติดต่อนอกเวลานี้ จดวันเวลาไว้ร้องเรียนคณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ได้
ผู้ค้ำประกันต้องจ่ายแทนไหม เมื่อคนผ่อนรถไม่จ่าย
ผู้ค้ำต้องรับผิดตามสัญญาค้ำประกัน แต่เจ้าหนี้ต้องมีหนังสือแจ้งผู้ค้ำภายใน 60 วันนับแต่ลูกหนี้ผิดนัด และเรียกให้ผู้ค้ำจ่ายก่อนหนังสือไปถึงไม่ได้ ถ้าแจ้งช้า ผู้ค้ำไม่ต้องรับดอกเบี้ยและค่าภาระที่เกิดหลังพ้น 60 วัน และผู้ค้ำเลือกผ่อนตามเงื่อนไขเดิมของลูกหนี้ได้



