
ในยุครถยนต์ไฟฟ้า เครื่องยนต์หลายรุ่นไม่ได้ขับล้อแล้ว แต่ทำหน้าที่ปั่นไฟให้มอเตอร์ Mazda นำเครื่องโรตารี่กลับมาในบทบาทนี้กับ MX-30 e-Skyactiv R-EV ตั้งแต่ปี 2023 ขณะที่ค่ายญี่ปุ่นอื่นและค่ายจีนเลือกเครื่องลูกสูบที่เน้นประหยัด อย่างเครื่องแอตกินสัน (Atkinson Cycle) ย้อนดูประวัติโรตารี่ได้ที่เปิดตำนานเครื่องโรตารี่ Mazda
บทความนี้อธิบายว่า MX-30 R-EV ทำงานอย่างไร ทำไม Mazda เลือกโรตารี่ เครื่องแอตกินสัน (Atkinson) ต่างกันตรงไหน และรถที่มีเครื่องปั่นไฟซึ่งขายในไทยตอนนี้มีแบบไหนบ้าง

MX-30 R-EV ทำงานอย่างไร
MX-30 e-Skyactiv R-EV เป็นปลั๊กอินไฮบริดแบบอนุกรม (Series Plug-in Hybrid) ล้อขับด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าตลอดเวลา เครื่องโรตารี่ไม่ได้ต่อกับล้อ มีหน้าที่ปั่นไฟเข้าแบตเตอรี่อย่างเดียว แบตเตอรี่ 17.8 kWh วิ่งไฟฟ้าล้วนได้ 85 กม. ตามมาตรฐาน WLTP ของยุโรป และมีถังน้ำมัน 50 ลิตรสำหรับเดินทางไกล
ผู้ขับเลือกได้ 3 โหมด Normal ใช้ไฟจากแบตก่อนแล้วให้เครื่องช่วยเมื่อต้องการกำลังมาก EV ใช้ไฟอย่างเดียว และ Charge กันไฟในแบตไว้ตามระดับที่ตั้ง ทีละ 10% เช่นเก็บไว้ขับในเขตที่ต้องไม่มีไอเสีย Mazda UK ระบุว่าชาร์จ AC 3 เฟสใช้เวลาราว 50 นาที และชาร์จเร็ว DC ราว 25 นาที

เครื่องโรตารี่ 8C
เครื่องรหัส 8C เป็นโรตารี่โรเตอร์เดียว 830 ซีซี รัศมีโรเตอร์ 120 มม. กว้าง 76 มม. ตัวเครื่องเล็กพอวางแกนเดียวกับมอเตอร์และเจเนอเรเตอร์ในห้องเครื่อง เสื้อเครื่องทำจากอะลูมิเนียม เบากว่าเครื่อง RENESIS 2 โรเตอร์ของ RX-8 มากกว่า 15 กิโลกรัม ใช้หัวฉีดตรงและระบบหมุนเวียนไอเสีย (EGR) เพื่อลดไอเสียและเพิ่มประสิทธิภาพตอนรอบต่ำ
Mazda อธิบายว่าเลือกโรตารี่เพราะให้กำลังที่ต้องการได้จากเครื่องขนาดเล็ก น้ำหนักเบา และจัดวางง่าย ระบบทั้งหมดให้กำลัง 125 kW (170 PS) มอเตอร์แรงบิด 260 นิวตันเมตร ส่วนค่าประสิทธิภาพความร้อนของเครื่อง 8C นั้น Mazda ไม่ได้ระบุไว้ในข่าวแจก

ทำไมโรตารี่เหมาะกับงานปั่นไฟ
จุดอ่อนเดิมของโรตารี่คือกินน้ำมันเมื่อต้องเร่งและผ่อนรอบตลอดเวลาแบบรถทั่วไป เมื่อเครื่องทำหน้าที่ปั่นไฟอย่างเดียว ระบบเลือกช่วงรอบและภาระที่เครื่องทำงานได้ดีที่สุดได้ Nissan อธิบายหลักเดียวกันกับ e-POWER ว่าการจำกัดช่วงการทำงานของเครื่องยนต์ทำได้เฉพาะเครื่องที่ใช้ปั่นไฟอย่างเดียว
ข้อดีที่โรตารี่ยังได้เปรียบคือขนาดเล็ก น้ำหนักเบา และเดินเรียบ เหมาะกับรถที่ต้องเหลือพื้นที่ให้แบตเตอรี่และมอเตอร์ ส่วนเครื่องลูกสูบที่ค่ายอื่นใช้มีจุดแข็งที่ตัวเลขประสิทธิภาพความร้อน

เครื่องแอตกินสัน (Atkinson Cycle) คืออะไร
เครื่องแอตกินสัน ในสเปกชีทและโบรชัวร์มักเขียนว่า Atkinson Cycle หรือ Atkinson-cycle engine บางค่ายใช้คำว่า Miller Cycle ซึ่ง Toyota ระบุว่าเป็นวงจรที่พัฒนาต่อจากแอตกินสัน ในรถไฮบริดเป็นเครื่องลูกสูบ 4 จังหวะที่ปิดวาล์วไอดีช้ากว่าปกติ อากาศส่วนหนึ่งถูกดันกลับออก แรงอัดจริงจึงต่ำกว่าอัตราการขยายตัวตอนจุดระเบิด Toyota อธิบายตอนเปิดตัวระบบไฮบริดปี 1997 ว่าทำให้ใช้พลังงานจากการเผาไหม้ได้คุ้มขึ้น ลดการน็อก และลดการสูญเสียจากการดูดอากาศตอนใช้คันเร่งไม่สุด
ข้อแลกคือแรงบิดรอบต่ำน้อยลง ซึ่งมอเตอร์ไฟฟ้าในระบบไฮบริดเข้ามาช่วยเติม Toyota ระบุว่าเครื่อง Dynamic Force รุ่นไฮบริดมีประสิทธิภาพความร้อนสูงสุด 41% ส่วน BYD ประกาศว่าเครื่องในระบบ DM เจเนอเรชันที่ 5 (เปิดตัวที่จีนพฤษภาคม 2024) ทำได้ 46.06% และ Nissan เผยผลทดลองในห้องแล็บว่าเครื่อง e-POWER ทำได้ 50% แต่ยังไม่ได้อยู่ในรถที่ขาย

รถเครื่องปั่นไฟที่ขายในไทย
ในไทย Mazda ยังไม่ได้ทำตลาด MX-30 R-EV เว็บ Mazda ประเทศไทย ณ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ไม่มีรุ่นนี้ แต่รถที่ใช้เครื่องยนต์ปั่นไฟมีขายหลายรุ่น Changan Deepal S05 รุ่น REEV ใช้เครื่อง 1.5 ลิตร 70 kW เป็นเครื่องปั่นไฟ มอเตอร์ขับล้อหลัง 160 kW แบตเตอรี่ LFP 27.28 kWh ระยะทางไฟฟ้าตามป้าย ECO Sticker 180 กม.

Nissan Kicks e-POWER ใช้แนวคิดเดียวกันแต่ไม่ต้องเสียบปลั๊ก เครื่อง 1.2 ลิตร HR12 ปั่นไฟอย่างเดียว อัตราสิ้นเปลืองตามป้าย ECO Sticker 4.2 ลิตร/100 กม. ส่วน BYD SEALION 6 DM-i เป็นปลั๊กอินไฮบริดเครื่อง 1.5 ลิตร ระยะทางไฟฟ้า 104 กม. ระบบ DM-i ใช้มอเตอร์ขับเป็นหลักและให้เครื่องยนต์ช่วยขับล้อได้ในบางช่วง

ฝั่งไฮบริดแบบดั้งเดิม เช่น Toyota Yaris ATIV HEV เครื่อง 1.5 ลิตรทำงานร่วมกับมอเตอร์และขับล้อได้ด้วย ไม่ต้องชาร์จไฟ และไม่มีโหมดวิ่งไฟฟ้าล้วนระยะไกล

ตารางเทียบระบบเครื่องปั่นไฟ
| รุ่น | ระบบ | เครื่องยนต์ | เครื่องทำหน้าที่ | แบตเตอรี่ · ระยะไฟฟ้า | ในไทย |
|---|---|---|---|---|---|
| Mazda MX-30 e-Skyactiv R-EV | ปลั๊กอินไฮบริดแบบอนุกรม (Series PHEV) | โรตารี่ 830 ซีซี 1 โรเตอร์ | ปั่นไฟอย่างเดียว | 17.8 kWh · 85 กม. (WLTP) | Mazda ไทยยังไม่ทำตลาด |
| Changan Deepal S05 REEV | พิสัยขยาย (REEV / Range Extender) | 1.5 ลิตร 70 kW | ปั่นไฟอย่างเดียว | 27.28 kWh · 180 กม. (ECO Sticker) | ขายในไทย |
| Nissan Kicks e-POWER | ไฮบริดแบบอนุกรม (Series Hybrid) ไม่เสียบปลั๊ก | 1.2 ลิตร HR12 | ปั่นไฟอย่างเดียว | – | ขายในไทย |
| BYD SEALION 6 DM-i | ปลั๊กอินไฮบริด (PHEV) | 1.5 ลิตร | ปั่นไฟ และช่วยขับล้อได้ | 104 กม. (ECO Sticker) | ขายในไทย |
| Toyota Yaris ATIV HEV | ไฮบริด (HEV) ไม่เสียบปลั๊ก | 1.5 ลิตร 2NR-VEX | ขับล้อร่วมกับมอเตอร์ | – | ขายในไทย |
แบบไหนเหมาะกับใคร
ถ้าขับในเมืองต่อวันไม่เกินระยะไฟฟ้าของรถและชาร์จที่บ้านได้ ปลั๊กอินไฮบริดหรือ REEV จะใช้น้ำมันน้อยมากในชีวิตประจำวัน และยังเดินทางไกลได้ด้วยเครื่องปั่นไฟ ถ้าไม่มีที่ชาร์จ ไฮบริดแบบไม่เสียบปลั๊ก เช่น e-POWER หรือไฮบริดเครื่องแอตกินสัน (Atkinson) ยังให้ความประหยัดโดยไม่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรม
เวลาเลือก อย่าดูแค่ระยะทางไฟฟ้า ให้ดูอัตราสิ้นเปลืองตอนแบตหมดด้วย เพราะเป็นตัวเลขที่บอกว่าเครื่องปั่นไฟทำงานได้ดีแค่ไหน ข้อมูลรุ่นที่ขายในไทยดูได้จากป้าย ECO Sticker ในหน้า Car Data ของแต่ละรุ่น

Bangkok Motorhaus มองอย่างไร
Mazda ใช้โรตารี่ปั่นไฟเพราะได้เครื่องเล็กที่สุดสำหรับงานนี้ ขณะที่ค่ายอื่นแข่งกันที่ตัวเลขประสิทธิภาพความร้อนของเครื่องลูกสูบ ทั้งสองทางมาบรรจบที่แนวคิดเดียวกัน คือให้มอเตอร์ขับล้อ แล้วให้เครื่องยนต์ทำงานในช่วงที่ดีที่สุดของมัน สำหรับคนไทย ตัวเลือกที่ซื้อได้จริงตอนนี้คือ REEV และปลั๊กอินไฮบริดจากจีน กับ e-POWER และไฮบริดจากญี่ปุ่น ส่วนโรตารี่ปั่นไฟต้องรอดูว่า Mazda จะนำเข้ามาหรือไม่
REEV คืออะไร
REEV (Range Extended Electric Vehicle หรือ Extended-Range EV) คือรถไฟฟ้าที่มีเครื่องยนต์ทำหน้าที่ปั่นไฟอย่างเดียว ล้อขับด้วยมอเตอร์ตลอดเวลา เสียบปลั๊กชาร์จได้ เช่น Deepal S05 รุ่น REEV และ Mazda MX-30 e-Skyactiv R-EV ที่ใช้เครื่องโรตารี่
REEV ต่างจาก PHEV อย่างไร
REEV ใช้เครื่องยนต์ปั่นไฟอย่างเดียว ส่วน PHEV หลายระบบให้เครื่องยนต์ช่วยขับล้อได้ด้วย เช่น BYD DM-i ทั้งสองแบบเสียบปลั๊กชาร์จได้และวิ่งไฟฟ้าล้วนได้ระยะหนึ่ง
เครื่องแอตกินสัน (Atkinson Cycle) คืออะไร
ในสเปกชีทเขียนว่า Atkinson Cycle เป็นเครื่องลูกสูบที่ปิดวาล์วไอดีช้า ทำให้อัตราการขยายตัวสูงกว่าแรงอัดจริง ได้ประสิทธิภาพความร้อนสูงขึ้นแต่แรงบิดรอบต่ำลดลง จึงนิยมใช้ในรถไฮบริดที่มีมอเตอร์ช่วยเติมแรง
Mazda MX-30 R-EV ขายในไทยไหม
ยังไม่ขาย ณ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 เว็บ Mazda ประเทศไทยไม่มี MX-30 ในรุ่นที่ทำตลาด
Nissan e-POWER เป็นรถไฟฟ้าไหม
e-POWER ขับล้อด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าทั้งหมด แต่ไม่มีช่องเสียบชาร์จ เครื่องยนต์ทำหน้าที่ปั่นไฟอย่างเดียว จึงเป็นไฮบริดแบบอนุกรม ไม่ใช่รถไฟฟ้าล้วน









